महाराष्ट्र सरकारने अखेर 265 तालुक्यांत दुष्काळ जाहीर केला असून या ठिकाणी शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा देण्यासाठी मोफत धान्य वाटप आणि 12 मोठ्या सवलती जाहीर केल्या आहेत.
जून ते सप्टेंबर या काळात पावसाने मोठी ओढ दिल्याने सोयाबीन, कापूस, तूर, मका या मुख्य पिकांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले आहे. या पार्श्वभूमीवर शासनाने दुष्काळ व्यवस्थापन संहिता 2016 नुसार हा निर्णय घेतला आहे.
या तालुक्यांसाठी मोफत धान्य वाटपाचा मोठा निर्णय
या दुष्काळाच्या GR नंतर सर्वात मोठा दिलासा म्हणजे अन्न, नागरी पुरवठा विभागाचा 12 ऑक्टोबरचा आदेश. या आदेशानुसार या 265 दुष्काळग्रस्त तालुक्यांमधील सर्व पात्र शिधापत्रिका धारकांना मोफत धान्याचे वाटप तातडीने आणि विनाव्यत्यय केले जाणार आहे.
सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, ज्या गरजू कुटुंबांकडे अजून रेशन कार्ड नाही, त्यांनाही या योजनेत घेतले जाणार आहे. अशा कुटुंबांना अंत्योदय किंवा प्राधान्य कुटुंब गटात समाविष्ट करून लाभ दिला जाईल. यासाठी फक्त कुटुंबातील सर्व सदस्यांचे आधार सीडिंग असणे बंधनकारक आहे.
265 तालुक्यांत दुष्काळ जाहीर – 12 सवलती कोणत्या?
शासनाने फक्त धान्यच नाही तर 12 कलमी मदत पॅकेज जाहीर केले आहे.
जमीन महसूलात सूट: चालू वर्षीचा जमीन महसूल पूर्णपणे माफ.
पीक कर्ज वसुलीला स्थगिती: बँकांकडून पीक कर्जाची सक्तीची वसुली थांबवली जाईल.
कर्जाचे पुनर्गठन: शेतकऱ्यांच्या पीक कर्जाचे पुनर्गठन केले जाईल.
कृषी पंप वीज बिल माफी: शेती पंपाचे वीज बिल माफ आणि वीज जोडणी तोडली जाणार नाही.
शालेय फी माफ: दुष्काळग्रस्त भागातील शाळा आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांची फी माफ.
रोजगार हमी कामांमध्ये वाढ: गाव पातळीवर रोजगार हमीच्या कामांचे निकष शिथिल करून जास्त कामे उपलब्ध केली जातील.
टँकरने पिण्याचे पाणी: जिथे गरज आहे तिथे टँकरने पाणी पुरवठा.
चारा छावण्या आणि चारा डेपो: जनावरांसाठी चारा छावण्या सुरू केल्या जातील.
पंचनामे वेगात: जिल्हाधिकाऱ्यांना GPS फोटोसह तातडीने पीक नुकसानीचे पंचनामे करण्याचे आदेश.
10. 33.5% पेक्षा जास्त नुकसान भरपाई: ज्या शेतकऱ्यांचे 33.5% पेक्षा जास्त नुकसान आहे त्यांना NDRF च्या निकषानुसार मदत.
11. पिण्याच्या पाण्यासाठी विहिरी अधिग्रहण: पाणी टंचाई असल्यास खासगी विहिरी अधिग्रहित करून पाणी पुरवठा.
12. विहीर खोदाईला सूट: नवीन विहीर खोदण्यासाठी परवानगीची अट शिथिल.
नुकसान भरपाई कधी मिळणार?
राज्य सरकारने दिवाळीपूर्वीच मदत शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. सध्या 45% पेक्षा जास्त पंचनामे पूर्ण झाले आहेत. मदत ही साधारणपणे कोरडवाहू पिकासाठी 8500 रुपये, बागायतीसाठी 17000 रुपये आणि फळबागांसाठी 22500 रुपये प्रति हेक्टर या दराने मिळू शकते.
सर्व शेतकरी बांधवांनी आपले ई-पीक पाहणी, सातबारा आधार लिंक आणि बँक खाते e-KYC पूर्ण करून ठेवावे, जेणेकरून DBT द्वारे मदत थेट खात्यात येईल.
अशाप्रकारे सरकारने 265 तालुक्यांत दुष्काळ जाहीर करून शेतकऱ्यांना दिलासा दिला आहे.
यापूर्वी आम्ही महाराष्ट्र दुष्काळ यादी 2026 – संपूर्ण 265 तालुक्यांची यादी प्रसिद्ध केली होती, आता त्याच शेतकऱ्यांसाठी सरकारने मोफत धान्य वाटप सुरू केले आहे.
अधिकृत GR पाहण्यासाठी [maharashtra.gov.in] या सरकारी वेबसाईटला भेट द्या.